DMA Blog 1: Şarj Etmek

IMG_0988

Önümüzdeki bir yıl boyunca yazacağım DMA Blog dizisinin ilkine en çok merak edilen konulardan biri ile başlamayı öngördüm; Şarj.


Aslında her elektrikli otomobilde olduğu gibi 2013 model DMA Corolla‘yı da elektriğin olduğu her yerde, normal telefonunuzu şarj ettiğiniz prizlerden şarj etmek mümkün. Ancak tabii bu prizlerden alacağınız güç ile %0’dan %100 bataryayı doldurmak bir hayli zaman alacaktır. Bu konuda temel konseptlerden yine kısaca bahsedeceğim bu yazıda ama daha detaylı olarak aşağıdaki yazıyı okumanızı tavsiye ederim.

Şarj Etmek ve Tüketim; Volt, kW, Amper, kWh terimleri arasında kaybolmayın

Kısaca özetleyecek olursak ben aracımı DMA’nın çalıştığım yere ücretsiz kurduğu şarj istasyonunda şarj ediyorum. Bu istasyonda araba %0’dan %100 doluluğa 3 saatte ulaşıyor. Bu istasyonlar aynı zamanda DMA’nın Türkiye’de kurduğu ve kurmaya devam ettiği DMA müşterilerine ücretsiz şarj istasyonlarının aynısından.

Aracı elektriğin olduğu her yerde şarj edebiliyorsunuz evet ama bu hızı etkileyen iki faktör var;

  • Arabanın şarjı desteklediği güç.
  • Bulunduğunuz yerdeki elektrik tesisatı

Arabanın Desteği;

Elektrikli otomobillerin bataryaları, her bataryanın olduğu gibi, elektriği DC1)Direkt Akım/Direct Current akım olarak

2013 model DMA Corolla şarj arayüzü.

2013 model DMA Corolla şarj arayüzü.

depolarlar. Ancak şebeke elektriği dağıtım kolaylığı yüzünden AC2)Dalgalı Akım/Alternating Current’dir. Ayrıca elektrikli otomobillerinin çoğunun motorları da AC akım ile çalışılar ancak AC akım depolamak mümkün değildir. Bu sebeple, her elektrikli otomobilde şebekeden gelen AC akımı düzenleyip DC’ye çevirip bataryada depolama amaçlı “charger” denen bir parça bulunur. Benim aracım DMA Corolla’nın içinde tek charger mevcut ve bu charger en fazla 4kW güç destekliyor. Yani 37kWh kapasiteli bataryamı 0’dan %100 doldurmak için 37/4=9+ saat bir süreye ihtiyacı var.

DMA'nın kurduğu şarj tesisatı.

DMA’nın kurduğu şarj tesisatı.

Ancak DMA’nın kurduğu sarj istasyonunda resimde gördüğünüz kutuda bu charger‘lardan 2 adet daha var. Yani arabadakini de kullanarak şarj hızını 12kW’a çıkartıyor. Yani 36/12= 3 saat Şarj olurken arabanın gösterdiği şarj akımı ortalama 58 amper. Tek charger 20A akım destekliyor en fazla diye tahmin ediyorum. 2015 model DMA Plus modellerde sadece araçtaki tesisat ile 22kW şarj hızı desteklenebiliyor. Benim araç üstü tesisat ile en fazla 4kW şarj destekliyor olmam demek Türkiye’de kurulmaya başlanan ilk şarj ağı olup AVM vb. yerlerde bulunan eŞarj noktalarında en fazla 4kW servis alabilmem demek. Ama DMA Plus araçlar 22kW ile eŞarj noktalarında şarj olabilir,bir AVM’de yemek yerken 2 saatte 250km’lik şarj kazanıp yollarına devam edebilir. Aynı zaman zarfında benim 2013 model aracım 40km’lik bir şarj kazanır.

Bu durum tabii sadece uzun yol için bir dezavantaj çünkü ilk haftadan 200+ km’lik tek şarjlı menzil bana fazlasıyla yetiyor. Şarjımın %40 altına düştüğünü henüz görmedim. 12kW şarj hızı mevcut ihtiyaçlarım için yeterli.

Elektrik Tesisatı

Charger ne kadar yüksek gücü desteklese de o gücü sağlayacak elektrik tesisatı da önemli tabii ki. Bu hesap da Voltaj * Akım = Watt hesabı ile basite indirgenip yapılabiliyor ama AC akımdaki frekans değerini göz ardı etmiş oluyor.3)Avrupa için bu frekans 50Hz ancak frekansı da hesaba katmaya kalkarsak benim de bilmediğim, elektrik mühendislerinin altından kalkabileceği hesaplar yapmak gerekiyor. Bizim yapacağımız yaklaşık hesaplar için yeterli tabii. Mesela normal bir ev tipi prizdeki elektrik genelde 220V 16A, yani 220*16 = 3,5kW. Altyapı 4/4’lük olsa ve gerçekten 220V 16A sağlasa, arada enerji transferi sırasında gerçekleşen kayıplar sonrası 3-3,2 kW gibi bir hız ile normal prizden şarj etmek mümkün. Bu da 37kWh’lık pili 37/3,2 = 11.5 saatte tamamen doldurur. Kulağa uzun süre gibi gelse de arabanızın ömrünün çoğunu park halinde geçirdiğini düşünürsek günlük kullanım için gayet optimum. Mesela eve akşam 10’da geldiniz ve sabah 7’de çıktınız. 9 saatte ertesi günkü ihtiyaçlarınızı karşılayacaktır. Ki her gün eve %0 batarya ile dönmeyeceğinizden aslında bu süre çok daha az.

Tip 2 şarj kablosunu normal prize çeviren pahalı adaptör

Tip 2 şarj kablosunu normal prize çeviren pahalı adaptör

Ancak canımı sıkan tek nokta, her ne kadar belki de ihtiyacım olmasa da, normal prizde şarj edebilmek için gerekli olan adaptör ihtiyacı. DMA Corolla’nın şarj için girişi Avrupa’da elektrikli araçlar için standart haline getirilmiş olan Tip 2 bağlantısı. Avrupa’da tüm elektrikli araçlar bu bağlantı tipini destekliyor. Ancak normal priz4)Schuko ya da Standart Euro 2 pin olarak adlandırılan için tabii ki Tip 2’yi normal priz bağlantısına çeviren adaptöre ihtiyacım var. Bunun için ise basit bir çevirici iş görmüyor çünkü bu prizden yüksek akım talep edileceğinden tesisatın kaldırmayıp yanma riski var. Bu sebeple bu adaptörler ortasında akım düzenleyici olan, ayarlanabilen ve haliyle komplike olduklarından pahalı olan adaptörler. Soldaki resimde gördüğünüz adaptör için 1200₺ gibi bir rakam ödemem gerekiyor. Uzun yol veya acil durumlar için çok iyi iş görme potansiyeli olsa da ilk hafta itibariyle işte şarj etmek bana yettiğinden böyle bir masraf etmek istemedim. Her ne kadar çok istesem de.

DMA’nın kurduğu şarj istasyonu için ise çektikleri elektrik 380V faz başına 32A trifaze tesisat. Bu noktada teorik olarak 22kW güç almak mümkün olsa da istasyonda 2, arabada 1 charger ile benim arabam en fazla 12kW güç kabul edebiliyor. Dediğim gibi, 2015 model DMA Plus’lar bu 22kW’ı sadece aracın üzerindeki tesisat ile kullanabiliyor. Mesela hiç istasyon olmadan elektrikçiye sigortadan 220V, 32A elektrik çektirseniz monofaz ev tesisatı ile 7kW elektrik alabiliyorsunuz. Hiç maliyetli de değil şarj istasyonuna da ihtiyaç yok. Bu şekilde 53kWh kapasiteli bir DMA Plus bataryası tamamen 7.5 saatte dolup 400km yol kat edebilir.


Şimdilik aklıma gelenler bunlar. Farklı priz ve adaptör türleri ile ilgili ilerleyen günlerde ben de tecrübe ve bilgi edindikçe paylaşabilirim. Her türlü soru ve önerilerinizi iletişim formunu ya da aşağıdaki kısımdan forumlarımızı kullanarak yapabilirsiniz.

 

Referanslar   [ + ]

1. Direkt Akım/Direct Current
2. Dalgalı Akım/Alternating Current
3. Avrupa için bu frekans 50Hz ancak frekansı da hesaba katmaya kalkarsak benim de bilmediğim, elektrik mühendislerinin altından kalkabileceği hesaplar yapmak gerekiyor.
4. Schuko ya da Standart Euro 2 pin olarak adlandırılan

Sevebilirsin...

Ana sayfa Forumlar DMA Blog 1: Şarj Etmek

Bu konu 0 yanıt ve 1 izleyen içeriyor ve en son Emir’in profil fotoğrafı Emir tarafından 23/11/2015 at 19:09 tarihinde güncellendi.

Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.