DMA Blog 4: Kar, Kış, Kıyamet

dma-kar-slider

Bildiğiniz gibi özellikle son bir aydır tüm yurtta kışın en çetin günlerini geçirdik. İstanbul’da yaşayan biri olarak yılbaşında yağan karla başlayıp 3-4 gün öncesine kadar devam eden soğukta 2013 model DMA Corolla elektrikli araç tecrübesini paylaşmak istedim. Nihayetinde elektrikli araçların hala en zayıf olduğu alan kış ayları. Yazıyı kısaca 3 bölüme ayıracağım; çekiş, tüketim ve ısınma.

Çekiş

DMA’nın kesinlikle kazandığı, güven verdiği ve hanesine artı puan yazdığı alanlardan birisi bu. Elektrikli otomobilin bir avantajı olarak vites olmadığından karda lastikler kayma oldukça az yapıyor. Üstüne üstlük arabanın boş halinin bile 1600kg üzeri olduğunu ve kiralık araç olduğundan kar lastiğine de sahip olduğunu hesaba katarsak çekişten oldukça memnunum. Hatta yılbaşı civarında kar yağdığında ben Türkiye’de değildim, o sırada arabayı şirkettekilere bıraktım, onlar da kar bastırdığında kendi otomobillerini bırakıp onunla gitmeyi tercih etmiş. Anlattıklarına göre dik yokuşlarda diğer otomobiller kayarken DMA Corolla “aslan gibi” tırmanıp yolda bırakmamış. Dedigim gibi; ağırlık, kar lastiği, elektrikli otomobil vites/şanzıman aktarım şeklinin kollektif avantajı sayesinde çekiş kış aylarında DMA’da gerçekten iyi.

Tüketim

DMA Hızlı Şarj istasyonu

DMA Hızlı Şarj istasyonu

Maalesef ki elektrikli arabaların artı puan kazanamadığı nadir noktalardan birisi bu; soğuk havada tüketim oldukça artıyor. Aslında problem elektrikli arabalarda değil, içten yanmalı otomobiller de soğuk havalarda normalde çok daha fazla tüketiyor. Ancak sorun enerji yoğunluğunda. 1 litre benzin yaklaşık 8,8 kWh eşdeğerinde enerji yoğunluğuna sahip.1)https://en.wikipedia.org/wiki/Gasoline Ortalama bir otomobilin deposu da 40lt desek depoda 352 kWh(!) enerji mevcut. Diğer yandan DMA Corolla’nın 2013 modellerinde pil kapasitesi 36kWh. Yani sadece 4 litre benzin. Gayet tabii aynı oranda tüketim artışı 352kWh enerji olan bir depoda o kadar göze batmasa da elektrikli otomobil menzilini bir hayli etkiliyor.


Lithium Piller vs. Soğuk;

Ana noktaya gelmeden önce kısa bir şey açıklamak istiyorum. Lithium piller soğuktan çok etkilenirler. Hele hele “0”C sıcaklığın altında şarj ederseniz 2)bu şarj ReGen frenleme ile bile olsa pillere kalıcı zarar verebiliyor. Bu sebepten tüm elektrikli otomobil üretip satan markalarda bataryalarda pilden fazlası düşünülüyor ve bataryanın tasarımında belki de en önemli etkenlerden birisi “termal yönetim” oluyor. Mesela Tesla, bataryada soğutucu sıvı dolaştırarak araç kapalıyken bile pilleri istediği ısıda tutabiliyor. BMW i3 de sıvı soğutma/ısıtma yerine daha değişik ve basit “direct expansion” adında bir sistem kullanıyor. En son tanıtılan Chevrolet Bolt da Tesla gibi sıvı soğutma/ısıtma yöntemi kullanıyor. Ancak DMA’da böyle bir yönetim yok. Piller birbirine seri bağlanıp şasiye olduğu gibi yerleştirilmiş. Bu sebepten hem pillerin uzun vadede ömrü endişe verici, hem de soğuk havada tüketim çok etkileniyor.


 

DMA Corolla’yı ilk teslim aldığımda tüketim değerim 200km menzile sahip olmak için gerekli olan 180Wh/km’nin altında olsa da o zamanlar hava 12, 15C civarlarında idi. Son iki gündur hava 7, 8C ve tüketim tam 200Wh/km bandında. 3)2013 DMA Corolla ekranı Wh/km cinsinden değer vermeyip kWh/km değeri verse de 1000/(kWh/km) Wh/km cinsine çeviriyor Ancak hava sıcaklığı “0” dereceye yakın civarlarda olduğunda tüketim 240Wh/km değerine çıktı, en soğuk olan -5, -8C civarlarına ulaştığında da 300Wh/km değerini gördük. Tabii 300Wh/km tüketim olunca menzil 130km civarına kadar düşüyor. Ama tabii İstanbul’da -5C havanın sürekli yaşandığı bir kış yok. 3, 5C gibi bir ortalama kış sıcaklığı baz alırsak benim gözlemlerimden tüketim ~210Wh/km değerlerinde seyredecektir bu da 36000Wh kapasiteli bataryada ~170km menzil demek.

Terimler arasında kaybolmayın! kWh, V, Amper terimlerini açıklayan yazıyı okuyun!

Tabii yüksek tüketim değerlerinin tek suçlusu lithium pillerin etkilenmesi de değil. Bu da beni bir sonraki noktaya getiriyor;

Isınma

Normal içten yanmalı motorlu araçlar tükettiği enerjinin en fazla %30’u kadarını harekete çevirebilip geri kalanını ısı ve ses olarak çöpe atarken elektrikli motorlarda bu verim değeri %90 civarlarında. Ancak motorlarda bu harcanan ısı kış aylarında kabine verilerek gayet verimli ve çabuk ısıtma sağlayabiliyor. Elektrikli araçlarda bu ısı kaynağı bulunmadığından elektrikli ısıtıcı takılması gerekiyor. Bu da ekstra enerji harcıyor ve üstüne üstlük içten yanmalı motorda oluşan patlamalarla ortaya çıkan ısı kadar etkili değil. 2013 DMA Corolla sıfırın altında sıcaklıklarda bile bizi ısıtsa da biraz geç ısıtıyor. 30dk gibi bir sürede kabin içinde gayet rahat hale gelseniz de -3 derecede bekleyen bir arabaya ilk bindiğinizde ısıtıcıyı açtıktan sonra ısınmaya başlamak biraz sürüyor. Ben bunu sorun etmesem de karda kışta benim arabamla gezen birkaç insan aynı “ısınamama” şikayetinde bulundu. O soğukta tamamen sessiz bir arabaya binmenin verdiği psikolojik etki de olabilir bu tabii ama ısınmanın yavaş olduğu ve tüketimi etkilediği bir gerçek.

IMG_1756

Özetle DMA Corolla’nın çoğu elektrikli otomobilin kaderinden kaçamayıp İstanbul kışında menzilinden yaklaşık %25 civarı bir kayıp yaşadığı ve elektrikli ısıtıcısı ile ısınsa da geç ısındığı ama çekişinin pek çok motorlu arabadan daha iyi olduğunu söyleyebiliriz.

TESLA MODEL S’İN KANADA KIŞINDAKİ PERFORMANSINI KULLANICISINDAN OKUMAK İÇİN TIKLAYIN

Referanslar   [ + ]

1. https://en.wikipedia.org/wiki/Gasoline
2. bu şarj ReGen frenleme ile bile olsa
3. 2013 DMA Corolla ekranı Wh/km cinsinden değer vermeyip kWh/km değeri verse de 1000/(kWh/km) Wh/km cinsine çeviriyor

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Ana sayfa Forumlar DMA Blog 4: Kar, Kış, Kıyamet

Bu konu 0 yanıt ve 1 izleyen içeriyor ve en son Emir’in profil fotoğrafı Emir tarafından 28/01/2016 at 20:05 tarihinde güncellendi.

Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.